การติดตามธุรกรรมใน AML คืออะไร

การติดตามธุรกรรมใน AML คือการตรวจว่ากิจกรรมของลูกค้าสอดคล้องกับที่สถาบันรู้ ข้อแนะนำของ FATF สัญญาณเตือน และกฎ CTR กับ STR ของฟิลิปปินส์
การติดตามธุรกรรม (transaction monitoring) เป็นส่วนหนึ่งของงานการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (AML)ที่ดำเนินต่อเนื่องหลังการรับลูกค้าเข้าระบบ: ธนาคารหรือสถาบันอื่นที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตรวจสอบอย่างต่อเนื่องว่าธุรกรรมของลูกค้าสอดคล้องกับสิ่งที่สถาบันรู้เกี่ยวกับลูกค้ารายนั้นหรือไม่ เมื่อกิจกรรมดูผิดปกติ สถาบันจะตรวจสอบกิจกรรมนั้น และหากกลายเป็นเรื่องน่าสงสัยก็จะรายงาน
คู่มือนี้ครอบคลุมมาตรฐานของ Financial Action Task Force (FATF) และยกฟิลิปปินส์เป็นตัวอย่างระดับประเทศเพียงหนึ่งเดียว กฎที่อ้างถึงสำหรับฟิลิปปินส์ใช้กับฟิลิปปินส์เท่านั้น
คำนิยามของการติดตามธุรกรรม
การติดตามธุรกรรมคือการทบทวนธุรกรรมของลูกค้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อตรวจว่าธุรกรรมสอดคล้องกับสิ่งที่สถาบันรู้เกี่ยวกับลูกค้าและโปรไฟล์ความเสี่ยงของลูกค้า และเพื่อตรวจจับกิจกรรมที่ผิดปกติหรือน่าสงสัยซึ่งอาจต้องรายงาน ถ้อยคำนี้เป็นของเราเอง โดยสร้างขึ้นจากข้อความของ FATF ด้านล่าง
ข้อแนะนำของ FATF ฉบับปรับปรุงเมื่อเดือนมิถุนายน 2026 ไม่ได้ใช้คำว่า “transaction monitoring” ข้อแนะนำที่ 10 อธิบายกิจกรรมนี้ว่าเป็นหนึ่งในมาตรการการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้า (CDD) มาตรการข้อ (d) ระบุว่า: “การดำเนินการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงอย่างต่อเนื่องต่อความสัมพันธ์ทางธุรกิจ และการพิจารณาตรวจสอบธุรกรรมที่ทำตลอดช่วงของความสัมพันธ์นั้น เพื่อให้แน่ใจว่าธุรกรรมที่ทำอยู่สอดคล้องกับความรู้ของสถาบันเกี่ยวกับลูกค้า ธุรกิจและโปรไฟล์ความเสี่ยงของลูกค้า รวมถึงแหล่งที่มาของเงินในกรณีที่จำเป็น” (แปลจากต้นฉบับ)
ในการใช้งานของอุตสาหกรรม กิจกรรมนี้ยังเรียกว่าการทำความรู้จักธุรกรรม (Know Your Transaction หรือ KYT) ข้อความของ FATF และกฎหมายฟิลิปปินส์ที่อ้างในบทความนี้ไม่มีฉบับใดใช้คำนี้
การติดตามธุรกรรมเทียบกับ KYC
ข้อแนะนำที่ 10 ระบุมาตรการ CDD สี่ข้อ สามข้อแรกคือการระบุและยืนยันตัวตนลูกค้า การระบุผู้ได้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง และการทำความเข้าใจวัตถุประสงค์และลักษณะที่ตั้งใจไว้ของความสัมพันธ์ทางธุรกิจ เมื่อทำตอนรับลูกค้าเข้าระบบ มาตรการเหล่านี้ก่อให้เกิดสิ่งที่มักเรียกว่าการทำความรู้จักลูกค้า (KYC) ซึ่งอธิบายไว้ในคู่มือของเราเรื่องการยืนยันตัวตนแบบ KYC
มาตรการข้อที่สี่ คือข้อ (d) คือการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงอย่างต่อเนื่องและการพิจารณาตรวจสอบธุรกรรม ซึ่งมักเรียกว่าการติดตามธุรกรรม มาตรการนี้ดำเนินไปตราบเท่าที่ความสัมพันธ์ยังคงอยู่ และทั้งสองส่วนอยู่ใน CDD
สิ่งที่มาตรฐาน FATF คาดหวัง
ข้อแนะนำของ FATF มีผู้รับคือประเทศ: สถาบันการเงิน “ควรถูกกำหนดให้” (แปลจากต้นฉบับ) ปฏิบัติ และหน้าที่ที่ผูกพันมาจากกฎหมายภายในประเทศ
การตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงอย่างต่อเนื่องและแนวทางที่อิงความเสี่ยง
ตามข้อแนะนำที่ 10 สถาบันการเงินควรถูกกำหนดให้ใช้มาตรการ CDD แต่ละข้อตั้งแต่ (a) ถึง (d) “แต่ควรกำหนดขอบเขตของมาตรการเหล่านั้นโดยใช้แนวทางที่อิงความเสี่ยง (RBA)” (แปลจากต้นฉบับ) สถาบันควรใช้ข้อแนะนำที่ 10 กับลูกค้าเดิมด้วย “บนพื้นฐานของความมีนัยสำคัญและความเสี่ยง” (แปลจากต้นฉบับ)
สำหรับความเสี่ยงต่ำ บันทึกตีความของข้อแนะนำที่ 10 (INR.10) อนุญาตในย่อหน้าที่ 21 ให้ใช้มาตรการแบบลดระดับ เช่น ลดระดับการติดตามอย่างต่อเนื่อง “โดยอิงเกณฑ์จำนวนเงินที่สมเหตุสมผล” (แปลจากต้นฉบับ) มาตรการดังกล่าว “ไม่เป็นที่ยอมรับเมื่อมีข้อสงสัยเรื่องการฟอกเงินหรือการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย หรือเมื่อมีสถานการณ์ความเสี่ยงสูงเฉพาะเจาะจง” (แปลจากต้นฉบับ)
ธุรกรรมที่ผิดปกติและลูกค้าที่มีความเสี่ยงสูงกว่า
ย่อหน้าที่ 20 ของ INR.10 ระบุว่าสถาบันการเงิน “ควรตรวจสอบเท่าที่สมเหตุสมผลที่จะทำได้ ถึงภูมิหลังและวัตถุประสงค์ของธุรกรรมขนาดใหญ่ที่ซับซ้อนและผิดปกติทั้งหมด และรูปแบบธุรกรรมที่ผิดปกติทั้งหมด ซึ่งไม่มีวัตถุประสงค์ทางเศรษฐกิจหรือทางกฎหมายที่ชัดเจน” (แปลจากต้นฉบับ)
ในกรณีที่ความเสี่ยงด้านการฟอกเงินหรือการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายสูงกว่า สถาบันการเงิน “ควรถูกกำหนดให้ใช้มาตรการ CDD แบบเข้มข้นที่สอดคล้องกับความเสี่ยงที่ระบุได้” (แปลจากต้นฉบับ) ตัวอย่างหนึ่งของการติดตามแบบเข้มข้นที่ระบุไว้คือ “การเพิ่มจำนวนและกำหนดเวลาของการควบคุมที่ใช้ และการเลือกรูปแบบธุรกรรมที่ต้องตรวจสอบเพิ่มเติม” (แปลจากต้นฉบับ) สำหรับบุคคลที่มีสถานภาพทางการเมือง (PEP)ต่างประเทศ ข้อแนะนำที่ 12 ระบุการติดตามอย่างต่อเนื่องแบบเข้มข้นไว้ในมาตรการที่สถาบันการเงินควรถูกกำหนดให้ปฏิบัติ
การรายงานข้อสงสัยและการเก็บบันทึก
ข้อแนะนำที่ 20 ระบุว่าหากสถาบันการเงิน “สงสัยหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเงินเป็นรายได้จากกิจกรรมทางอาญา หรือเกี่ยวข้องกับการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย สถาบันควรถูกกำหนดโดยกฎหมายให้รายงานข้อสงสัยของตนต่อหน่วยข่าวกรองทางการเงิน (FIU) โดยพลัน” (แปลจากต้นฉบับ) FATF ไม่ได้กำหนดจำนวนวันสำหรับคำว่า “โดยพลัน” (แปลจากต้นฉบับ) บันทึกตีความของข้อแนะนำเพิ่มเติมว่า “ธุรกรรมที่น่าสงสัยทั้งหมด รวมถึงธุรกรรมที่พยายามทำ ควรได้รับการรายงานโดยไม่คำนึงถึงจำนวนเงินของธุรกรรม” และหน้าที่ดังกล่าวควรเป็น “ภาระผูกพันบังคับโดยตรง” (แปลจากต้นฉบับ)
ข้อแนะนำที่ 21 เพิ่มข้อห้ามการเปิดเผยให้ลูกค้ารู้ (tipping-off) สถาบันการเงินและกรรมการ เจ้าหน้าที่ และพนักงานของสถาบันควรถูกห้ามโดยกฎหมายมิให้เปิดเผย “ข้อเท็จจริงที่ว่ามีการยื่นรายงานธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย (STR) หรือข้อมูลที่เกี่ยวข้องต่อ FIU” (แปลจากต้นฉบับ) ข้อแนะนำเพิ่มว่า: “บทบัญญัติเหล่านี้ไม่ได้มีเจตนาจำกัดการแบ่งปันข้อมูลตามข้อแนะนำที่ 18” (แปลจากต้นฉบับ) ซึ่งครอบคลุมโปรแกรมระดับกลุ่มของกลุ่มสถาบันการเงิน
ตามข้อแนะนำที่ 11 สถาบันการเงินควรถูกกำหนดให้เก็บบันทึกธุรกรรมอย่างน้อยห้าปี ให้เพียงพอที่จะประกอบธุรกรรมแต่ละรายการขึ้นใหม่ได้ และควรถูกกำหนดให้เก็บบันทึก CDD และ “ผลของการวิเคราะห์ใด ๆ ที่ได้ดำเนินการ” (แปลจากต้นฉบับ) อย่างน้อยห้าปีหลังความสัมพันธ์สิ้นสุดลงหรือหลังธุรกรรมครั้งคราว
ข้อแนะนำไม่ได้กำหนดหน้าที่ให้สถาบันการเงินรายงานธุรกรรมที่เกินจำนวนเงินคงที่ บันทึกตีความของข้อแนะนำที่ 29 ระบุเพียงว่าประเทศ “ควรพิจารณาความเป็นไปได้และประโยชน์ใช้สอย” (แปลจากต้นฉบับ) ของระบบดังกล่าว
การติดตามธุรกรรมทำงานอย่างไร
ข้อความทางกฎหมายกำหนดหน้าที่ ส่วนลำดับการทำงานด้านล่างเป็นวิธีปฏิบัติ
- กำหนดกิจกรรมที่คาดไว้ วัตถุประสงค์และลักษณะที่ตั้งใจไว้ของความสัมพันธ์ ซึ่งทำความเข้าใจไว้ตอนรับลูกค้าเข้าระบบ (ข้อแนะนำที่ 10(c)) คือเกณฑ์ฐาน
- ตรวจจับ กฎ สถานการณ์ที่กำหนด (scenarios) และการทำโปรไฟล์ลูกค้าจะติดธงธุรกรรมที่เบี่ยงเบนจากเกณฑ์ฐานหรือตรงกับสัญญาณเตือน (red flag)
- ทบทวนการแจ้งเตือน นักวิเคราะห์ตรวจสอบภูมิหลังและวัตถุประสงค์ของกิจกรรมที่ถูกติดธงเทียบกับแฟ้มลูกค้า
- ตัดสินใจและบันทึก ในฟิลิปปินส์ ธุรกรรมเงินสด (โดยทั่วไปรวมถึงตราสารเทียบเท่าด้วย)ที่เกินเกณฑ์นำไปสู่รายงานธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงาน (covered transaction report หรือ CTR) และข้อสงสัยที่ได้ข้อสรุปแล้ว ไม่ว่าจำนวนเงินเท่าใด นำไปสู่รายงานธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย ธุรกรรมที่เป็นทั้งสองอย่างเป็นไปตามลำดับที่ระบุไว้ด้านล่าง มิฉะนั้นจะบันทึกเหตุผลที่ปิดการแจ้งเตือน
- ปรับความเสี่ยงของลูกค้า ผลการตรวจพบอาจทำให้ระดับความเสี่ยงสูงขึ้น ซึ่งนำไปสู่การตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าแบบเข้มข้น (EDD) และการติดตามที่ใกล้ชิดขึ้น
ในทางปฏิบัติ การตรวจจับเป็นแบบอิงกฎ คือทดสอบธุรกรรมกับสถานการณ์ที่กำหนดไว้ แบบอิงพฤติกรรม คือติดธงการเบี่ยงเบนจากโปรไฟล์ปกติของลูกค้า หรือทั้งสองแบบ กฎการบังคับใช้ของฟิลิปปินส์ที่กล่าวถึงด้านล่างกำหนดให้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ของผู้อยู่ในข่ายบังคับที่หน่วยงานกำกับดูแลถือว่าซับซ้อนทำ “การวิเคราะห์เชิงสถิติ การทำโปรไฟล์” และ “ตรวจจับรูปแบบกิจกรรมของบัญชีที่ผิดปกติ” (กฎที่ 22 ข้อ 5.2.2(a)) (แปลจากต้นฉบับ) ในทางปฏิบัติยังแยกการทบทวนหลังเหตุการณ์ของธุรกรรมที่เสร็จสิ้นแล้ว ออกจากการคัดกรองก่อนที่การชำระเงินจะถูกดำเนินการ ข้อแนะนำของ FATF กล่าวถึง “การติดตามแบบเรียลไทม์ในกรณีที่ทำได้” (แปลจากต้นฉบับ) เพียงครั้งเดียว เพื่อตรวจพบการชำระเงินข้ามพรมแดนที่ขาดข้อมูลผู้โอนหรือผู้รับที่กำหนด (INR.16 ย่อหน้าที่ 28) โดยไม่ได้ทำให้เป็นข้อกำหนดทั่วไป
การติดตามธุรกรรมในฟิลิปปินส์
กฎของฟิลิปปินส์ผูกพัน “ผู้อยู่ในข่ายบังคับ (covered persons)” เช่น ธนาคาร ผู้ออกเงินอิเล็กทรอนิกส์ บริษัทรับส่งเงิน คาสิโน และผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์และนายหน้า Anti-Money Laundering Council (AMLC) หน่วยงานต่อต้านการฟอกเงินของฟิลิปปินส์ ออกกฎและระเบียบการบังคับใช้ (Implementing Rules and Regulations หรือ IRR) ปี 2018 ของ Republic Act No. 9160 (Anti-Money Laundering Act of 2001) ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งต่อไปนี้เรียกว่า AMLA IRR อ้างในที่นี้ตามฉบับแก้ไขเดือนมกราคม 2021 ซึ่งมีผลตั้งแต่วันที่ 31 มกราคม 2021 สำหรับคาสิโน กฎที่ 4 ของ IRR กำหนดให้กฎการบังคับใช้สำหรับคาสิโนแยกต่างหากเป็นกฎที่ใช้บังคับ ซึ่งบทความนี้ไม่ครอบคลุม ข้อบัญญัติของ IRR ด้านล่างอ้างสำหรับผู้อยู่ในข่ายบังคับรายอื่น
AMLC เผยแพร่AMLA และกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับล่าสุดคือ Republic Act No. 11521 ปี 2021 AMLA และ IRR ใช้คำว่า “shall” (ต้อง) และเพิ่มสิ่งที่ FATF ปล่อยให้เป็นของแต่ละประเทศ คือรายงานตามเกณฑ์จำนวนเงินและการนับวัน
สัญญาณเตือน (red flags) ในการติดตามธุรกรรม
ข้อแนะนำของ FATF ไม่มีรายการสัญญาณเตือน ส่วนฟิลิปปินส์มีรายการที่มีผลผูกพัน กฎที่ 2 ข้อ 1 ของ IRR ระบุ “พฤติการณ์ที่น่าสงสัย (suspicious circumstances)” (แปลจากต้นฉบับ) เจ็ดข้อ และมาตรา 3(b-1) ของ AMLA ให้รายการที่เกือบเหมือนกัน
| พฤติการณ์ที่น่าสงสัย (IRR แบบย่อ) | สิ่งที่ทีมติดตามอาจสังเกตเห็น |
|---|---|
| ไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายหรือทางการค้า วัตถุประสงค์ หรือเหตุผลทางเศรษฐกิจรองรับ | การชำระเงินที่ไม่มีเหตุผลชัดเจนสำหรับลูกค้ารายนี้ |
| ไม่ได้ระบุตัวตนลูกค้าอย่างถูกต้อง | ช่องว่างหรือข้อสงสัยในข้อมูลการระบุตัวตน |
| จำนวนเงินไม่สอดคล้องกับธุรกิจหรือความสามารถทางการเงินของลูกค้า | ปริมาณธุรกรรมสูงกว่ารายได้หรือขนาดธุรกิจที่แจ้งไว้มาก |
| ธุรกรรมที่จัดโครงสร้างเพื่อหลีกเลี่ยงข้อกำหนดการรายงาน | จำนวนเงินซ้ำ ๆ ที่คงไว้ต่ำกว่าเกณฑ์การรายงานเพียงเล็กน้อย |
| เบี่ยงเบนจากโปรไฟล์หรือธุรกรรมที่ผ่านมาของลูกค้า | การเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของจำนวนเงิน คู่ค้า หรือความถี่ |
| เชื่อมโยงกับการฟอกเงิน การสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย หรือกิจกรรมผิดกฎหมายที่เกี่ยวข้อง | ข้อมูลที่เชื่อมโยงเงินกับความผิด |
| คล้าย เทียบเคียง หรือเหมือนกับข้อใดข้างต้น รวมถึงบัญชีที่เชื่อมโยงกัน | รูปแบบข้างต้นรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งที่เกิดซ้ำในบัญชีที่เกี่ยวข้องหรือเชื่อมโยงกันอย่างมีสาระสำคัญ |
คอลัมน์แรกสรุปย่อจาก IRR ส่วนคอลัมน์ที่สองเป็นภาพประกอบของเราเอง สัญญาณเตือนทำให้เริ่มการทบทวน ลำพังตัวมันเองไม่ได้พิสูจน์การฟอกเงิน กฎที่ 2 ข้อ 1 นิยามข้อสงสัยว่า “สภาวะจิตใจของบุคคล—โดยอิงทักษะ ประสบการณ์ และ/หรือความเข้าใจโปรไฟล์ลูกค้า—ซึ่งพิจารณาว่ามีความเป็นไปได้ว่ามีพฤติการณ์ที่น่าสงสัยข้อใดข้อหนึ่งอยู่” (แปลจากต้นฉบับ)
ธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานและ CTR
ธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานนิยามด้วยจำนวนเงินและรูปแบบการชำระเงิน ตามมาตรา 3(b) ของ AMLA ซึ่งแก้ไขโดย RA 11521 คือ “ธุรกรรมเป็นเงินสดหรือตราสารทางการเงินที่เทียบเท่า ซึ่งมียอดรวมเกินห้าแสนเปโซ (P500,000.00) ภายในหนึ่ง (1) วันทำการธนาคาร” (แปลจากต้นฉบับ) ไม่จำเป็นต้องมีข้อสงสัย: รายงานธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงาน (CTR) บันทึกจำนวนเงินสด (โดยทั่วไปรวมถึงตราสารเทียบเท่าด้วย) และไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับเจตนาของลูกค้า
ผู้อยู่ในข่ายบังคับสามกลุ่มมีเกณฑ์ของตนเอง:
| ผู้อยู่ในข่ายบังคับ | ธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงาน | บทบัญญัติ |
|---|---|---|
| คาสิโน (มาตรา 3(a)(8)) | ธุรกรรมเงินสดของคาสิโนครั้งเดียวที่เกิน PHP 5,000,000 หรือเทียบเท่าสกุลเงินต่างประเทศ | AMLA มาตรา 3(b) |
| ผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์และนายหน้า (มาตรา 3(a)(9)) | ธุรกรรมเงินสดครั้งเดียวที่เกิน PHP 7,500,000 หรือเทียบเท่าสกุลเงินต่างประเทศ | AMLA มาตรา 3(b) |
| ผู้ค้าเครื่องประดับ ผู้ค้าโลหะมีค่าหรืออัญมณี (มาตรา 3(a)(4)–(5)) | ธุรกรรมเงินสดหรือตราสารเทียบเท่าที่เกิน PHP 1,000,000 | IRR กฎที่ 2 ข้อ 1(w)(2) |
มาตรา 9(c) ของ AMLA ซึ่งแก้ไขโดย Republic Act No. 10365 ปี 2013 กำหนดระยะเวลา ผู้อยู่ในข่ายบังคับ “ต้องรายงานต่อ AMLC ซึ่งธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานและธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยทั้งหมดภายในห้า (5) วันทำการนับจากที่เกิดขึ้น เว้นแต่ AMLC กำหนดระยะเวลาอื่นซึ่งไม่เกินสิบห้า (15) วันทำการ” (แปลจากต้นฉบับ) กฎที่ 22 ข้อ 2.1 ของ IRR ใช้ระยะเวลานั้นกับ CTR ข้อ 2.2 กำหนดระยะเวลาที่สั้นกว่าสำหรับ STR (ด้านล่าง)
ตามกฎที่ 22 ข้อ 1.3 ทนายความและนักบัญชีที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบวิชาชีพในฟิลิปปินส์และทำหน้าที่เป็นผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ ไม่จำเป็นต้องยื่น CTR เกี่ยวกับข้อมูลลูกค้าของตน
ธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยและ STR
ธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยนิยามด้วยพฤติการณ์ ไม่ว่าจำนวนเงินเท่าใด กฎที่ 2 ข้อ 1 ของ IRR นิยามว่าเป็น “ธุรกรรมโดยไม่คำนึงถึงจำนวนเงิน ที่พฤติการณ์ที่น่าสงสัยข้อใดข้อหนึ่งตามที่นิยามไว้ในที่นี้ ได้รับการพิจารณาโดยอิงข้อสงสัย หรือหากมี โดยอิงเหตุอันควรสงสัย ว่ามีอยู่จริง” (แปลจากต้นฉบับ) ตามข้อเดียวกัน ความพยายามทำธุรกรรมที่ไม่สำเร็จซึ่งถูกปฏิเสธเพราะพฤติการณ์ที่น่าสงสัย “ต้องถือว่าเป็นธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยเช่นกัน” (แปลจากต้นฉบับ) กฎที่ 22 ข้อ 1.1 เพิ่มว่า: “STR ต้องครอบคลุมธุรกรรมทั้งหมด ไม่ว่าจะเสร็จสิ้นหรือเพียงพยายามทำ” (แปลจากต้นฉบับ)
กฎที่ 22 ข้อ 2.2 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 31 มกราคม 2020 ระบุว่า: “STR ต้องยื่นโดยพลันภายในวันทำการถัดไปนับจากที่เกิดขึ้น ซึ่งตามความมุ่งหมายของกฎนี้ ให้หมายถึงวันที่ได้ข้อสรุปว่ามีข้อสงสัยหรือวันที่พิจารณาได้ว่าธุรกรรมมีลักษณะน่าสงสัย” (แปลจากต้นฉบับ)
แนวปฏิบัติการรายงานของ AMLC จำกัดระยะเวลาที่ใช้ในการได้ข้อสรุปว่ามีข้อสงสัย ผู้อยู่ในข่ายบังคับมีเวลาได้ถึง 10 วันตามปฏิทินเพื่อพิจารณาให้ได้ข้อสรุปว่าธุรกรรมมีพฤติการณ์ที่น่าสงสัยข้อใดข้อหนึ่งตามที่ระบุใน AMLA หรือไม่ แม้ระบบติดตามของตนจะติดธงธุรกรรมนั้นไว้ก็ตาม และมีเวลาได้ถึง 60 วันตามปฏิทินเพื่อให้ได้ข้อสรุปเรื่องความเชื่อมโยงกับกิจกรรมผิดกฎหมายหรือเพื่อแก้ไขการแจ้งเตือนอื่นของระบบ และ STR ถึงกำหนดในวันทำการถัดไป ธุรกรรมที่ผิดปกติอย่างยิ่งหรือน่าสงสัยอย่างยิ่ง เช่น ธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่ถูกคว่ำบาตรหรือเชื่อมโยงกับการก่อการร้ายอย่างชัดเจน ไม่มีระยะเวลาดังกล่าว: ข้อสงสัยจะถูกถือว่าได้ข้อสรุป “โดยพลันในวันที่เกิดธุรกรรม กิจกรรม หรือวันที่ยืนยันพฤติการณ์ที่น่าสงสัยได้” (แปลจากต้นฉบับ) ระยะเวลาเหล่านี้กำหนดไว้ในแนวปฏิบัติการลงทะเบียนและการรายงานของ AMLC ปี 2021 (2021 AMLC Registration and Reporting Guidelines หรือ ARRG) และเก็บรักษาไว้ในแนวปฏิบัติว่าด้วยการรายงานธุรกรรมและการยื่นเอกสารด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบ (Guidelines on Transaction Reporting and Compliance Submissions หรือ GoTRACS) AMLC Regulatory Issuance No. 2, Series of 2024 ซึ่งออกในเดือนธันวาคม 2024
หากธุรกรรมเป็นทั้งธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานและธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย มาตรา 9(c) ของ AMLA กำหนดให้รายงานเป็นธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย ตามกฎที่ 22 ข้อ 1.2 ของ IRR ให้รายงานเป็น CTR ก่อน และปรับปรุงเป็น STR หากได้รับการยืนยันขั้นสุดท้ายว่าต้องรายงานเป็น STR
| ลักษณะ | CTR | STR |
|---|---|---|
| สิ่งที่ทำให้เกิดการรายงาน | ธุรกรรมเงินสด (โดยทั่วไปรวมถึงตราสารเทียบเท่าด้วย)ที่เกินเกณฑ์ | ข้อสงสัยว่ามีพฤติการณ์ที่ระบุไว้อยู่ |
| จำนวนเงิน | เกิน PHP 500,000 ภายในหนึ่งวันทำการธนาคาร หรือเกณฑ์เฉพาะภาคส่วน | จำนวนเงินเท่าใดก็ได้ |
| การพยายามทำธุรกรรม | ไม่ได้กล่าวถึงในบทบัญญัติที่อ้างในที่นี้ | รวมอยู่ด้วย ทั้งที่เสร็จสิ้นหรือเพียงพยายามทำ |
| กำหนดเวลา | ห้าวันทำการ AMLC อาจกำหนดได้ถึง 15 วัน | วันทำการถัดไปหลังได้ข้อสรุปว่ามีข้อสงสัย |
| บทบัญญัติ | AMLA มาตรา 3(b), 9(c); IRR กฎที่ 22 ข้อ 2.1 | AMLA มาตรา 3(b-1); IRR กฎที่ 2 ข้อ 1; กฎที่ 22 ข้อ 1.1, 2.2 |
ตามกฎที่ 22 ข้อ 7 ของ IRR (ความลับของการรายงาน หรือ Confidentiality of Reporting) ผู้อยู่ในข่ายบังคับและเจ้าหน้าที่และพนักงานถูกห้ามเปิดเผยว่าธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานหรือธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย “ได้ถูกรายงานหรือกำลังจะถูกรายงาน” (แปลจากต้นฉบับ) ข้อห้ามขยายไปถึงเนื้อหาของรายงานและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง และมาตรา 9(c) ของ AMLA ระบุเช่นเดียวกันด้วยถ้อยคำคล้ายกัน
ระบบติดตามที่ IRR คาดหวัง
ตามกฎที่ 18 ข้อ 8.1 ผู้อยู่ในข่ายบังคับ “ต้องดำเนินการติดตามอย่างต่อเนื่องโดยอิงความมีนัยสำคัญและความเสี่ยง ด้วยการจัดตั้งระบบ” (แปลจากต้นฉบับ) เพื่อทำความเข้าใจกิจกรรมปกติและสมเหตุสมผลของลูกค้าและตรวจสอบธุรกรรม กฎที่ 22 ข้อ 5.1 เพิ่มว่า: “ผู้อยู่ในข่ายบังคับทั้งหมดต้องใช้ระบบติดตาม AML/CTF ที่เหมาะสมกับโปรไฟล์ความเสี่ยงและความซับซ้อนทางธุรกิจของตน” (แปลจากต้นฉบับ)
ผู้อยู่ในข่ายบังคับ “ที่ถือว่าซับซ้อนตามที่ SAs กำหนด” (แปลจากต้นฉบับ) ซึ่งหมายถึงหน่วยงานกำกับดูแลของตน (supervising authorities) ต้องใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ (ข้อ 5.2.1) อย่างน้อยที่สุดระบบนั้นต้องตรวจจับธุรกรรมหรือบัญชีที่เข้าเกณฑ์เป็นธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องรายงานหรือที่มีเหตุอันควรสงสัย ตามข้อ 5.2.2 ระบบนั้น “ต้องมี อย่างน้อยที่สุด” (แปลจากต้นฉบับ) ฟังก์ชันอัตโนมัติที่รวมถึง:
- การวิเคราะห์เชิงสถิติและการทำโปรไฟล์เพื่อตรวจจับรูปแบบกิจกรรมของบัญชีที่ผิดปกติ
- การตรวจสอบรายชื่อเฝ้าระวังของฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับการโอนและฐานข้อมูลลูกค้าที่มีอยู่
- การรวมยอดบัญชีหลายบัญชีของลูกค้ารายเดียว
- การบันทึกธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยและการสนับสนุนการสอบสวนการแจ้งเตือน ไม่ว่าจะมีการยื่นรายงานหรือไม่
ฟังก์ชันรายชื่อเฝ้าระวังขยายการตรวจสอบรายชื่อ AMLที่ทำตอนรับลูกค้าเข้าระบบไปยังฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับการโอนในภายหลัง ผู้อยู่ในข่ายบังคับที่ไม่ต้องมีระบบอิเล็กทรอนิกส์ “ต้องทำให้แน่ใจว่ามีวิธีการติดธงและติดตาม” (แปลจากต้นฉบับ) ธุรกรรม และ “ต้องจัดทำทะเบียนของ ST ทั้งหมด” ซึ่งหมายถึงธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย ที่นำเสนอต่อผู้บริหารระดับสูง “ไม่ว่าจะรายงานต่อ AMLC หรือไม่” (ข้อ 5.3) (แปลจากต้นฉบับ)
เช่นเดียวกับข้อความของ FATF IRR ใช้ “การติดตามแบบเรียลไทม์ในกรณีที่ทำได้” เฉพาะกับการโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ข้ามพรมแดน (wire transfer) ที่ขาดข้อมูลผู้โอนหรือผู้รับที่กำหนด (กฎที่ 19 ข้อ 6.3.2) (แปลจากต้นฉบับ) IRR ไม่ได้กำหนดข้อกำหนดแบบเรียลไทม์ทั่วไป
ตามกฎที่ 18 ข้อ 8.2 ผู้อยู่ในข่ายบังคับต้องใช้ EDD เมื่อการติดตามทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลหรือเอกสารที่ให้ไว้ หรือเกี่ยวกับความเป็นเจ้าของนิติบุคคลหรือข้อตกลงทางกฎหมาย (legal arrangement) เช่นเดียวกันเมื่อการติดตามเป็นเหตุให้ย้ายลูกค้าจากความเสี่ยงต่ำหรือปกติเป็นความเสี่ยงสูง หรือชี้ให้เห็นพฤติการณ์ที่น่าสงสัย
ตัวอย่างประกอบ ลูกค้าเงินอิเล็กทรอนิกส์สมมติที่เปิดบัญชีในฐานะนักศึกษา มีการเติมเงินรายเดือนเล็กน้อย เริ่มได้รับโอนเงินจากผู้ส่งที่ไม่เกี่ยวข้องกันจำนวนมาก และโอนเงินออกในวันเดียวกัน รูปแบบนี้เบี่ยงเบนจากโปรไฟล์ของลูกค้า จึงมีการแจ้งเตือนไม่ว่าจำนวนเงินจะเป็นเท่าใด เนื่องจากเป็นพฤติการณ์ที่น่าสงสัยที่ระบุไว้ใน AMLA แนวปฏิบัติการรายงานจึงให้เวลาได้ถึง 10 วันตามปฏิทินเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่ามีข้อสงสัย หากนักวิเคราะห์ได้ข้อสรุปในวันอังคาร STR ต้องยื่นภายในวันทำการถัดไป คือวันพุธ เว้นแต่เป็นวันหยุด สถาบันใช้ EDD และบันทึกกรณีนี้โดยไม่แจ้งลูกค้าเรื่องรายงาน
ประเด็นที่ยังเปิดอยู่ ผู้อยู่ในข่ายบังคับรายใดถือว่าซับซ้อนเป็นเรื่องที่หน่วยงานกำกับดูแลเป็นผู้กำหนด เช่น Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ธนาคารกลางของฟิลิปปินส์ ประกาศของหน่วยงานเหล่านั้นอยู่นอกขอบเขตของบทความนี้ ARRG และ GoTRACS ยังใช้ถ้อยคำต่างกันเกี่ยวกับวันเริ่มต้นของการนับ 10 วันและ 60 วัน ทีมงานจึงควรอ่านบทบัญญัติที่ใช้กับกรณีของตน
ตรวจสอบแหล่งข้อมูลเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2026
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายหรือด้านการกำกับดูแล องค์กรควรยืนยันกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือที่ปรึกษากฎหมายว่าข้อกำหนดด้านการติดตามและการรายงานใช้กับตนอย่างไร
การติดตามธุรกรรมเป็นครึ่งที่ดำเนินต่อเนื่องของ CDD: การตรวจว่ากิจกรรมของลูกค้ายังตรงกับสิ่งที่การรับลูกค้าเข้าระบบได้กำหนดไว้ FATF วางกรอบเรื่องนี้เป็นหน้าที่ที่ประเทศควรกำหนด ปรับตามความเสี่ยง และเชื่อมโยงกับการรายงานข้อสงสัยโดยพลัน และกับบันทึกของการวิเคราะห์เบื้องหลังแต่ละการตัดสินใจ
ฟิลิปปินส์แปลงกรอบนั้นเป็นกฎที่มีผลผูกพันพร้อมรายงานแยกกันสองฉบับ CTR มาจากจำนวนเงินสด (โดยทั่วไปรวมถึงตราสารเทียบเท่าด้วย) ส่วน STR มาจากพฤติการณ์ ไม่ว่าจำนวนเงินเท่าใด และตาม IRR ครอบคลุมถึงความพยายามทำธุรกรรมด้วย พร้อมกำหนดเวลาที่สั้นกว่า จากนั้น IRR ปรับขนาดระบบติดตามให้เหมาะกับผู้อยู่ในข่ายบังคับ ตั้งแต่เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์สำหรับสถาบันที่หน่วยงานกำกับดูแลกำหนดว่าซับซ้อน ไปจนถึงการติดธงด้วยมือและทะเบียนสำหรับรายอื่น สำหรับทีมติดตาม การทดสอบเชิงปฏิบัติคือการแจ้งเตือนแต่ละรายการที่ปิดหรือรายงานแล้วสามารถอธิบายได้จากแฟ้มลูกค้าหรือไม่